Jennekes zoon Wouter was een vrolijke, gulle jongen. Maar van binnen knaagde er iets aan hem. Toen hij voelde dat hij zijn ouders wéér teleurstelde, nam hij een dramatische beslissing.

Jenneke (50) “Onze oudste zoon Wouter is altijd een drukke, impulsieve jongen geweest. Hij pakte van jongs af aan alles groots aan: niet één dropje, maar een handvol. Geen gewoon feestje met zijn vrienden, nee, Wouter regelde meteen een biertap. Het was een sociale jongen; hij had een grote vriendengroep. Maar ergens had hij het gevoel dat hij het nooit goed deed. Dat hij niet goed genoeg was.
Wouter wist wat hij wilde doen met zijn leven. Verschillende dingen heeft hij geprobeerd. Zo had hij het op zijn vijftiende opeens in zijn hoofd gehaald dat hij banketbakker wilde worden. ‘Dat ga ik doen, mam’, zei hij vol enthousiasme. Het bleek veel te gedetailleerd werk voor onze zoon. Hij heeft ook een tijdje in de offshore industrie gewerkt in NoordHolland, maar daar raakte hij verslaafd aan gokken. Hij kwam terug naar huis en betaalde zijn schulden af. Zo was Wouter: eerst doen, dán pas nadenken. Maar hij nam ook zijn verantwoordelijkheden en had echt spijt van zijn impulsieve acties.
Toen Wouter twintig werd, kreeg hij een baan bij een raamkozijnenbedrijf. Hij voelde zich het mannetje, met een eigen busje en een telefoon van de zaak. Maar in diezelfde periode kreeg hij een nieuwe – voor ons onbekende – vriendengroep.
Jongens met wie hij naar een grote discotheek in Duitsland ging. Hij werd rusteloos. Ik merkte dat hij voortdurend zat te tikken op zijn been. Dat hij drugs gebruikte, schoot wel door mijn hoofd, maar ik wilde dat niet geloven. Totdat hij me een keer overdag belde. Hij was helemaal de weg kwijt, sloeg wartaal uit. Die avond hebben we lang gepraat. Ik was woedend. Wouter zei dat hij af en toe blowde, maar geen harddrugs gebruikte. Het was een goed gesprek, uiteindelijk geloofde ik mijn zoon.
Maar toen hij de volgende morgen niet thuis was gekomen na een avond stappen, voelde ik feilloos aan dat er iets mis was. Ik kreeg gelijk. Wouter was opgepakt omdat hij xtcpillen op zak had. Toen hij thuiskwam, kon ik alleen maar zeggen: ‘Was het nou net zo makkelijk om de politieman te bedonderen als je moeder?’ Hij was daar kapot van en beloofde hulp te zoeken.
We maakten duidelijke afspraken met Wouter. Als hij nog een keer drugs zou gebruiken, moest hij binnen een maand het huis uit. Ook kochten we een aantal drugstesten op internet. We zouden hem goed in de gaten gaan houden.
Nadat hij een paar weken negatief testte op drugs, besloten we hem de ruimte te geven; hij mocht zaterdag uit. De volgende morgen lag hij even voor twaalven nog steeds in zijn bed. Mijn man klopte op zijn slaapkamerdeur voor de dagelijkse test. ‘Kom op jongen’, zei hij een beetje lacherig, ‘je moet even in dat potje piesen.’ Wouter stribbelde tegen. ‘Lekker veel vertrouwen weer in mij’, zei hij boos. De test was positief: hij had drugs gebruikt.
Jan en ik waren het eens: onze zoon had onze grenzen overschreden en moest nu op zichzelf gaan wonen. Wouter stormde de kamer uit. ‘Nou moet je niet zo kwaad worden’, riep ik hem achterna. ‘Ik ben niet boos op jullie, ik ben alleen fucking kwaad op mezelf’, zei hij. Hij stapte in zijn auto en reed hard weg. Ik had er een naar gevoel over, heb hem gebeld, maar Wouter nam niet op. Toen ik even later de kopjes in de vaatwasser zette, hoorde ik een voorbijgaande trein hard toeteren, gevolgd door het geluid van gillende sirenes. Zou hij het durven om zichzelf iets aan te doen, dacht ik nog bij mezelf. Maar ik vergat die gedachte even later weer.
De dag kroop voorbij zonder een teken van Wouter. Ik wist dat er iets goed mis was, maar kon mijn gevoel nog geen plek geven. Dus ging ik driftig schoonmaken, ik kon niet ophouden met poetsen. Ik zat na het eten met een vriendin te bellen, toen twee politieagenten aanbelden. Overladen door emoties gooide ik de telefoon door de kamer en liep naar de deur. ‘Ik weet dat Wouter dood is, vertel me alleen hoe het is gebeurd’, zei ik. Wat eerder die middag een seconde door mijn hoofd schoot, was werkelijk gebeurd: Wouter had zich voor de sneltrein gegooid. Ik weet nog zo goed hoe mijn jongste zoon in zijn pyjamabroek naar beneden kwam en mij verslagen aankeek. In zijn kamer vonden we een briefje met daarop de tekst: ‘Pa en ma, jullie waren geweldige ouders, jammer dat ik niet de geweldige zoon kon zijn.’ Het is niet op papier te zetten wat zo’n briefje met je doet.
De eerste drie maanden na de dood van Wouter was ik vaak kwaad. Dan keek ik naar die jongen op de foto met zijn brede glimlach en dacht: ik vind het niet om te lachen, Wouter. Ik was boos dat hij deze beslissing had genomen. Hij had weer eens een foutje gemaakt, maar deze kon hij niet herstellen.
De laatste tijd is die woede gezakt en denk ik aan de mooie tijden met Wouter. Ik heb ruim twintig jaar geleden een dochter verloren tijdens de geboorte. Over mijn dochtertje Marije kon ik met anderen moeilijk praten, niemand had haar bij zich gedragen zoals ik. Toen voelde ik me erg eenzaam. Met het verlies van Wouter heb ik dat niet. Er zijn zo veel vrienden van hem langs geweest en we praten met onze andere twee zoons veel over hem. Ook ben ik het meer gaan begrijpen: Wouter wilde ons geen pijn meer doen, daarom heeft hij dit gedaan. Maar hij had ook geholpen kunnen worden, het was echt een impulsieve Wouteractie.

Het was werkelijk gebeurd:

Wouter had zich voor de trein gegooid

Ik mis mijn zoon elke seconde van de dag. Nooit meer een zoen op mijn wang, nooit meer mijn Wouter die me spontaan optilt. Maar ik voel me tegelijkertijd gezegend en dankbaar om alle lieve mensen om mee heen. Vrienden en familie steunen ons echt door dik en dun. Vorig jaar waren wij 25 jaar getrouwd. Wouter had zich verheugd op dat feest: ‘Ik koop wel een mooie jurk voor je’, had hij me beloofd. Zonder Wouter wilde ik eerst afzien van het feest. Maar ik wist dat hij het vreselijk zou vinden als we gingen zitten treuren om hem. Ons huwelijksfeest is daarom aan hem opgedragen. Wouter was er in onze gedachten bij.”

Het aantal mensen in Nederland dat erover denkt uit het leven te stappen, overstijgt de 400.000. Bijna een kwart doet daadwerkelijk een poging. Jaarlijks sterven 1500 mensen door zelfdoding; in 40 tot 60 gevallen gaat het om jongeren tussen de 14 en 20 jaar.
Meer info: www.psychischegezondheid.nl.
Speciaal voor jongeren is er de site www.gripopjedip.nl.